1.1 Değişken Kapsamı (Scope)

Bir değişkenin kapsamı (scope), o değişkenin geçerli (erişilebilir) olduğu yazılım bölgesini ifade eder. TROIA’da değişkenler üç farklı kapsamda tanımlanabilir:

1.1.1 Global Kapsam (Global Scope)

• Global değişkenler, tüm uygulama (transaction) boyunca geçerlidir.
• Her yerden erişilebilir: dialoglardan, class metodlarından ya da eventlerden.
• Ancak tüm bu bileşenlerin aynı transaction (uygulama) içinde çalışıyor olması gerekir.
• En geniş kapsama sahip değişken türüdür.

1.1.2 Üye Kapsamı (Member Scope)

• Member (üye) değişkenler, tanımlandıkları class içindeki tüm metodlarda geçerlidir.
• Değişken sadece o class’a aittir ve class dışından doğrudan erişilemez.
• Erişim için @ operatörü kullanılır. Bu, diğer dillerdeki (.) operatörüne benzerdir. (SınıfAdı@değişken)

1.1.3 Yerel Kapsam (Local Scope)

• Local (yerel) değişkenler, sadece tanımlandıkları method veya event içinde geçerlidir.
• TROIA’da daha dar kapsam (örneğin, blok içi) tanım desteklenmez.
• Yani, bir metodun içinde tanımlanan local değişken, o metodun her yerinden erişilebilir.

Aynı isimde bir değişken üç seviyede de tanımlanmışsa, önce LOCAL kullanılır; yoksa MEMBER, o da yoksa GLOBAL kullanılır.

LOCAL: STRING AD, STRING SOYAD, INTEGER NOT;

MEMBER: STRING AD, STRING SOYAD, INTEGER NOT;

GLOBAL: STRING AD, STRING SOYAD, INTEGER NOT;

1.2 Değişken Tanımlama (Defining Variables)

TROIA programlama dilinde değişken tanımlamanın birden fazla yöntemi vardır. Bu yöntemler, değişkenin kullanım amacına, kapsamına (scope) ve nerede tanımlandığına göre değişiklik gösterir.

1.3 Değişken Tanım Komutları

GLOBAL Komutu: Global değişken tanımlar. Tüm uygulama boyunca, tüm method, dialog, class ve eventlerden erişilebilir. En geniş kapsamlı değişkenlerdir.

MEMBER Komutu: Sınıfa (class) ait üye değişkenleri tanımlar. Sadece tanımlandığı sınıfın içinde ve metotlarında geçerlidir. MEMBER komutu sadece class içinde kullanılabilir. Dialog ya da raporlarda kullanılamaz; kullanılırsa derleme hatası verir. Tanımlanan değişkenlere class dışından INSTANCE@DEGISKEN şeklinde erişilir.

LOCAL Komutu: Yerel değişken tanımlar. Sadece tanımlandığı method veya event içinde geçerlidir.

OBJECT Komutu: TROIA’daki en eski ve en yaygın değişken tanımlama komutudur. Ancak kapsamı, nerede ve hangi türle tanımlandığına göre değişir.

OBJECT komutunun kapsamı tahmin etmesi zordur, çünkü veri tipi ve bulunduğu yer kapsamı belirler. Bu yüzden GLOBAL, LOCAL, MEMBER komutlarının kullanımı okunabilirlik açısından önerilir. Ancak TROIA’daki birçok eski uygulamada OBJECT çok sık kullanılır. Bu yüzden anlamını bilmek zorunludur.

1.4 Sistem Değişkenleri  (System Variables)

TROIA’da sistem değişkenleri, sistemin kendisi tarafından önceden tanımlanmış, global ve çoğunlukla salt okunur (read-only) olan özel değişkenlerdir. Bu değişkenler, kullanıcının oturumu, sistem durumu, uygulama bağlamı gibi birçok bilgiyi taşır ve her yerden erişilebilir durumdadır.

🔍 Genel Özellikler:

• Global kapsamlıdır; tüm uygulama boyunca erişilebilirler.
• Genellikle salt okunurdur. Değerleri doğrudan değiştirilemez.
• Veri tipleri, değişkenin amacına göre değişir (LONG, STRING, vb.).
• Büyük çoğunluğu SYS_ ön eki ile başlar.
• Bu değişken isimleriyle yeni değişken tanımlanamaz.

📌 Sık Kullanılan Sistem Değişkenleri: